Arritja e marrëveshjes ndërmjet subjekteve politike shqiptare të Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit për të garuar me një listë të përbashkët në zgjedhjet parlamentare të Serbisë përbën një zhvillim me rëndësi të veçantë politike për shqiptarët e kësaj treve. Ky bashkim nuk duhet të shihet vetëm si një marrëveshje ndërmjet partive politike, por si një mundësi për të ndërtuar një përfaqësim më të fuqishëm, më të përgjegjshëm dhe më dinjitoz në Parlamentin e Serbisë. Në një realitet të shoqëruar me sfida të vazhdueshme politike, ekonomike dhe shoqërore, bashkërendimi i forcave politike shqiptare krijon mundësinë që kërkesat dhe interesat e qytetarëve të artikulohen më fuqishëm në institucionet shtetërore. Zgjedhjet e 25 tetorit duhet të shërbejnë si një moment mobilizimi qytetar, duke i tejkaluar dallimet partiake dhe interesat e ngushta politike. Pjesëmarrja e gjerë në votime është një nga instrumentet më të rëndësishme demokratike për të ndikuar në përcaktimin e përfaqësimit parlamentar. Për këtë arsye, të gjithë qytetarët që gëzojnë të drejtën e votës ftohen të informohen, të marrin pjesë në procesin zgjedhor dhe të shprehin lirshëm vullnetin e tyre demokratik.
Marrëveshja për krijimin e “Koalicionit Shqiptar” duhet të shndërrohet në një zotim të përbashkët përtej interesave partiake, me synimin që çështjet jetike të shqiptarëve të Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit të kenë një zë më të fuqishëm në Beograd. Qytetarët presin më shumë se deklarata dhe premtime elektorale. Ata kërkojnë përgjegjësi, transparencë, llogaridhënie dhe rezultate konkrete që ndikojnë drejtpërdrejt në jetën e tyre. Pjesëmarrja masive në zgjedhje mund ta rrisë peshën politike të shqiptarëve, ndërsa bashkimi rreth një liste të përbashkët mund të krijojë kushte më të favorshme për sigurimin e një përfaqësimi sa më të mirë. Megjithatë, rezultati përfundimtar do të varet nga numri i votave, pjesëmarrja e qytetarëve dhe rregullat përkatëse të shpërndarjes së mandateve. Prandaj, çdo pritje për sigurimin e tri apo katër mandateve parlamentare duhet të mbështetet në analiza dhe të dhëna të besueshme, duke u trajtuar si synim politik dhe jo si rezultat i garantuar.
Një rëndësi të veçantë ka edhe mbrojtja e votës në çdo fazë të procesit zgjedhor. Transparenca, vëzhgimi i rregullt, numërimi i saktë dhe raportimi i çdo parregullsie përmes mekanizmave ligjorë janë elemente thelbësore për garantimin e integritetit të zgjedhjeve. Vota e çdo qytetari duhet të respektohet dhe të pasqyrohet drejt në rezultatin përfundimtar. Përfaqësimi parlamentar nuk duhet të matet vetëm me numrin e deputetëve, por edhe me aftësinë për të ngritur dhe trajtuar problemet konkrete të qytetarëve. Ndër çështjet që kërkojnë angazhim të vazhdueshëm janë pasivizimi i adresave, rastet e diskriminimit, përfaqësimi i drejtë në institucionet publike, zhvillimi ekonomik, arsimi, përdorimi zyrtar i gjuhës shqipe dhe ruajtja e identitetit kombëtar e kulturor të shqiptarëve autoktonë në Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc. Këto çështje kërkojnë angazhim institucional, dokumentim të fakteve, dialog të vazhdueshëm dhe zbatim të detyrimeve ligjore e të marrëveshjeve përkatëse. Deputetët shqiptarë duhet të jenë zëri i qytetarëve në Parlamentin e Serbisë, duke kërkuar barazi para ligjit, respektim të të drejtave të njeriut dhe trajtim të barabartë. Çdo rast i dokumentuar i shkeljes së të drejtave duhet të adresohet me seriozitet në institucionet vendore, shtetërore dhe ndërkombëtare.
Në këtë drejtim, Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Bashkimi Evropian përbëjnë partnerë të rëndësishëm në çështjet që lidhen me demokracinë, sundimin e ligjit, të drejtat e njeriut dhe marrëdhëniet ndëretnike. Megjithatë, mbështetja ndërkombëtare nuk mund të konsiderohet automatike. Ajo kërkon argumente të qëndrueshme, kërkesa të dokumentuara, përfaqësim serioz dhe një platformë të qartë politike. Një përfaqësim parlamentar i bashkërenduar mund të krijojë më shumë mundësi për t’i paraqitur problemet e shqiptarëve të Luginës së Preshevës në institucionet ndërkombëtare dhe për të kërkuar vëmendje më të madhe ndaj respektimit të të drejtave të tyre. Për këtë arsye, “Koalicioni Shqiptar” duhet ta shfrytëzojë këtë mundësi për të ndërtuar një platformë të përbashkët, me objektiva të qarta, prioritete të përcaktuara dhe mekanizma të matshëm të përgjegjësisë. Bashkimi politik ka vlerë të vërtetë vetëm atëherë kur përkthehet në veprime konkrete dhe kur përfaqësuesit mbeten të lidhur me qytetarët edhe pas përfundimit të zgjedhjeve. Thirrja për mobilizim duhet të jetë gjithëpërfshirëse, pa dallime partiake, krahinore apo bindjesh politike. Interesi i përbashkët i shqiptarëve kërkon dialog, bashkëpunim dhe respektim të vullnetit të lirë të çdo qytetari. Asnjë subjekt politik nuk duhet ta konsiderojë votën si pronë të vetën, sepse vota është e qytetarit dhe përfaqësimi është përgjegjësi ndaj tij.
Zgjedhjet e 25 tetorit paraqesin një mundësi për të forcuar pjesëmarrjen demokratike dhe për të kërkuar një përfaqësim më dinjitoz të shqiptarëve të Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit. Bashkimi krijon mundësinë, pjesëmarrja qytetare i jep forcë, ndërsa përgjegjësia politike e shndërron votën në rezultat. Prandaj, të gjithë qytetarët që gëzojnë të drejtën e votës ftohen të informohen dhe të marrin pjesë në procesin zgjedhor, duke ushtruar të drejtën e tyre në mënyrë të lirë dhe të përgjegjshme.
Presheva, Medvegja dhe Bujanoci nuk kanë nevojë vetëm për premtime gjatë fushatës, por për përfaqësim që dëgjohet, të drejta që zbatohen dhe institucione që japin rezultate. Një zë më i bashkuar, një përfaqësim më i përgjegjshëm dhe një platformë e qartë kërkesash mund të hapin rrugë të reja për të ardhmen e shqiptarëve të kësaj treve.
VOTO NUMRIN 17! VOTO KUQ E ZI!
Shkruar nga Rrahman Hyseni
