Fushë-Kosovë, 10 tetor 2026 – Në kuadër të edicionit të 36-të të Festivalit “Maratona e Mallit Poetiko-Artistik”, organizuar nga SHKAL “Naim Frashëri” në Fushë-Kosovë, poezia “Zinxhirët e lirisë” e autorit Prend Buzhala u vlerësua me çmimin “Naim Frashëri” 2026. Në mesin e poezive të shpërblyera janë edhe krijimet e poeteve Valbona Jakova (Itali/Tiranë) dhe Mirela Papuçiu (Tiranë).
Manifestimi mblodhi poetë, shkrimtarë, studiues dhe dashamirës të artit letrar nga Kosova, Shqipëria, Maqedonia e Veriut, Lugina e Preshevës dhe diaspora. Pjesëmarrje ndërkombëtare i dhanë festivalit edhe poetët Maria Teresa Infante La Marça nga Italia dhe Volodymyr Matinov nga Ukraina, ndërsa një çmim iu nda edhe poetes italiane.
Përveç çmimit kryesor, në këtë edicion u ndanë edhe vlerësime të tjera për krijimtarinë dhe kontributin letrar. Medaljoni Poetik “Hava Shala-Qyqalla” iu nda Behare Rexhepit, ndërsa Çmimi Vjetor “Lasgush Poradeci”, për kontributin në letërsi, iu dha prof. dr. Agim Vincës. Në kuadër të festivalit u ndanë gjithashtu Çmimi “Zëri i Ri” 2026 dhe tri çmimet “Penat e Reja”, të dedikuara për nxënësit e shkollave të mesme.
Manifestimin e përshëndetën kryetari i Komunës së Fushë-Kosovës, Valon Prebreza, drejtuesi i veprimtarisë, Asllan Çyqalla, studiuesi dhe krijuesi letrar Agim Vinca, Reshat Sahitaj, Muharrem Kurti dhe personalitete të tjera të jetës kulturore.
Lan Qyqalla, një nga mbështetësit e vazhdimësisë së traditës poetike
Një kontribut të veçantë në vazhdimësinë dhe gjallërinë e “Maratonës së Mallit Poetiko-Artistik” jep krijuesi Lan Qyqalla, i njohur për angazhimin e tij në jetën letrare e artistike dhe për përkushtimin ndaj organizimit të veprimtarive kulturore.
Veprimtaria e tij ndërthur krijimtarinë letrare, angazhimin pedagogjik dhe organizimin kulturor, duke krijuar hapësira për promovimin e autorëve dhe afirmimin e talenteve të reja. Përmes kësaj maratone, fjala poetike bëhet pikëtakim i krijuesve nga trevat shqiptare dhe më gjerë, ndërsa përvoja e autorëve të afirmuar ndërthuret me energjinë krijuese të brezit të ri.
Përkushtimi ndaj kulturës shtrihet edhe në krijimtarinë e tij personale. Sipas të dhënave biografike të publikuara, poezitë dhe tregimet e Lan Qyqallës janë botuar dhe përkthyer në disa gjuhë, duke e bërë krijimtarinë e tij pjesë të komunikimit letrar përtej kufijve gjuhësorë e kulturorë.
Të rinjtë dhe interpretimi poetik, pjesë e rëndësishme e festivalit
Një nga vlerat e festivalit mbetet mbështetja e krijuesve të rinj përmes çmimeve dhe hapësirave të posaçme për afirmimin e tyre. Çmimet “Zëri i Ri” dhe “Penat e Reja” synojnë të nxisin talentet e reja dhe të kontribuojnë në vazhdimësinë e krijimtarisë letrare shqipe.
Përtej garës poetike, festivali solli edhe momente të veçanta interpretimi artistik. Vëmendje tërhoqi interpretimi në gjuhën shqipe i poezisë së poetit ukrainas Volodymyr Matinov, nga aktori dhe regjisori i mirënjohur Luan Daka, si dhe Festim Avdyli. Përmes zërit, ritmit dhe emocionit, vargu poetik u përcoll te publiku si një përjetim artistik, duke dëshmuar se poezia mund të krijojë ura komunikimi edhe ndërmjet gjuhëve dhe kulturave të ndryshme.
Gara poetike, në këtë kontekst, nuk përfaqëson vetëm konkurrencën për çmime, por edhe një mundësi për shkëmbim përvojash, promovim të krijimtarisë dhe vlerësim të artit të fjalës. Çmimet shënojnë arritjet e autorëve, ndërsa ndikimi i poezisë matet edhe me emocionin që përcjell dhe gjurmën që lë në kujtesën e lexuesit e të dëgjuesit.
Përgjegjësi e veçantë në vlerësimin e krijimeve poetike i takoi jurisë, të përbërë nga Mevlyde Mezini Saraçi, Mejhfi Krasniqi dhe Hajredin Kabashi, të cilët vlerësuan krijimet në kuadër të garës letrare.
Edicioni i 36-të i “Maratonës së Mallit Poetiko-Artistik” dëshmoi edhe një herë rëndësinë e organizimit të veprimtarive që mbajnë gjallë traditën poetike, promovojnë krijuesit dhe krijojnë hapësira për bashkëpunim kulturor. Nëpërmjet pjesëmarrjes së autorëve nga vende të ndryshme dhe vëmendjes ndaj brezit të ri, festivali vazhdon të shërbejë si një tribunë e fjalës poetike dhe e komunikimit artistik.
Shkruar nga Rrahman Hyseni
