Muharrem Salihu \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga figurat m\u00eb t\u00eb spikatura t\u00eb shqiptar\u00ebve t\u00eb Medvegj\u00ebs, nj\u00eb em\u00ebr q\u00eb lidhet ngusht\u00eb me rezistenc\u00ebn ndaj pasivizimit administrativ dhe me p\u00ebrpjekjet p\u00ebr zhvillim ekonomik dhe social n\u00eb Lugin\u00ebn e Preshev\u00ebs. Ai p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb model t\u00eb rrall\u00eb t\u00eb bashkimit t\u00eb tri dimensioneve: politik\u00ebs, shoq\u00ebris\u00eb civile dhe ekonomis\u00eb, duke e b\u00ebr\u00eb veprimtarin\u00eb e tij nj\u00eb shembull t\u00eb q\u00ebndrueshm\u00ebris\u00eb komb\u00ebtare dhe vizionit strategjik.<\/p>\n\n\n\n
Lindur dhe rritur n\u00eb Tupall\u00eb t\u00eb Medvegj\u00ebs, nj\u00eb fshat q\u00eb p\u00ebr dekada ka kultivuar burrat pun\u00ebtor\u00eb, arsimdash\u00ebs dhe atdhetar\u00eb, Salihu u rrit n\u00eb nj\u00eb ambient q\u00eb e frym\u00ebzonte p\u00ebrkushtimin ndaj komunitetit dhe r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e edukimit. Shkoll\u00ebn fillore dhe t\u00eb mesme e kreu n\u00eb vendlindje, ku p\u00ebrve\u00e7 njohurive akademike, mori edhe m\u00ebsime t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme mbi tradit\u00ebn, solidaritetin dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb qytetare. Studimet e larta i zhvilloi jasht\u00eb vendit, ku u p\u00ebrball me sfidat e integrimit n\u00eb shoq\u00ebri t\u00eb reja, me mekanizmat e ndrysh\u00ebm t\u00eb administrat\u00ebs dhe me dinamikat e m\u00ebrgimit shqiptar. Ky formim dygjuh\u00ebsh dhe dykulturor i dha nj\u00eb vizion t\u00eb gjer\u00eb: t\u00eb kuptonte si funksionon shteti serb n\u00eb pasivizimin e shqiptar\u00ebve, por edhe t\u00eb shihte mund\u00ebsit\u00eb q\u00eb diaspora, investimi privat dhe p\u00ebrpjekjet nd\u00ebrkomb\u00ebtare ofronin p\u00ebr t\u00eb ndaluar zbrazjen e Medvegj\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n
Si k\u00ebshilltar komunal i Medvegj\u00ebs gjat\u00eb periudh\u00ebs 2015\u20132019, Salihu dokumentoi drejtp\u00ebrdrejt dramat e pasivizimit t\u00eb adresave. Brenda nj\u00eb mandati kat\u00ebrvje\u00e7ar, ai evidentoi mbi 3.000 raste pasivizimi, duke e cil\u00ebsuar k\u00ebt\u00eb fenomen si \u201cspastrim etnik digjital\u201d. P\u00ebr Salihun, ky proces nuk ishte thjesht nj\u00eb procedur\u00eb burokratike; ishte nj\u00eb strategji e q\u00ebllimshme p\u00ebr t\u00eb shlyer shqiptar\u00ebt nga regjistrat dhe p\u00ebr t\u00eb krijuar nj\u00eb boshll\u00ebk etnik n\u00eb Medvegj\u00eb. Ai e perceptoi k\u00ebt\u00eb si nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb p\u00ebr ekzistenc\u00ebn ligjore dhe t\u00eb drejtat themelore t\u00eb bashk\u00ebqytetar\u00ebve t\u00eb tij.<\/p>\n\n\n\n
N\u00eb veprimtarin\u00eb e tij nd\u00ebrkomb\u00ebtare, Salihu themeloi Forumin Shqiptar p\u00ebr Zhvillim Ekonomik n\u00eb Serbi (AFEDS), i cili u shnd\u00ebrrua n\u00eb nj\u00eb platform\u00eb p\u00ebr t\u00eb dokumentuar pasivizimin dhe p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb t\u00eb njohur fenomenin n\u00eb aren\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare. P\u00ebrmes tryezave t\u00eb diskutimeve, takimeve diplomatike dhe intervistave n\u00eb media, \u00e7\u00ebshtja e diskriminimit t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb Serbi arriti n\u00eb Parlamentin Evropian dhe institucione t\u00eb tjera nd\u00ebrkomb\u00ebtare, duke nxjerr\u00eb n\u00eb pah nj\u00eb problem q\u00eb zakonisht zhvillohet n\u00eb heshtje. Nj\u00eb nga veprimet m\u00eb t\u00eb guximshme t\u00eb tij ishte d\u00ebrgimi i nj\u00eb letre t\u00eb hapur Miroslav Laj\u00e7akut, ku e p\u00ebrshkroi pasivizimin si nj\u00eb spastrim etnik t\u00eb paturpsh\u00ebm dhe sistematik. Ai theksoi se shqiptar\u00ebt po fshihen nga regjistrat pa luft\u00eb, por me mjete burokratike, n\u00eb heshtje dhe me pasoja dramatike, nj\u00eb fenomen q\u00eb ai e konsideronte edhe m\u00eb t\u00eb dhimbsh\u00ebm se spastrimet tradicionale sepse ndodh n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb padukshme, pa kamera dhe pa reflektim publik.<\/p>\n\n\n\n
Salihu nuk ka kursyer kritika ndaj heshtjes s\u00eb elit\u00ebs politike shqiptare, qoft\u00eb n\u00eb Lugin\u00eb, Kosov\u00eb apo Shqip\u00ebri. Ai shpesh ka theksuar se nuk mund t\u00eb k\u00ebrkohen t\u00eb drejta p\u00ebr ata q\u00eb nuk ekzistojn\u00eb m\u00eb n\u00eb let\u00ebr dhe se Tirana dhe Prishtina nuk guxojn\u00eb t\u00eb heshtin, p\u00ebrndryshe b\u00ebhen bashk\u00ebfajtore. Ky q\u00ebndrim e ka pozicionuar at\u00eb si nj\u00eb z\u00eb t\u00eb pakompromis, shpesh n\u00eb kontrast me p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb kan\u00eb zgjedhur t\u00eb relativizojn\u00eb \u00e7\u00ebshtjen ose ta trajtojn\u00eb at\u00eb me ngurrim.<\/p>\n\n\n\n
Analizat e Salihut tregojn\u00eb se pasivizimi i adresave nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb proces i rast\u00ebsish\u00ebm. Ai \u00ebsht\u00eb vazhdim i spastrimeve etnike t\u00eb shekujve t\u00eb kaluar, por me mjete moderne. Strategjia p\u00ebrfshin fshirjen e shqiptar\u00ebve nga statistikat zyrtare dhe kufizimin e t\u00eb drejt\u00ebs p\u00ebr kthim p\u00ebr ata q\u00eb largohen, duke krijuar nj\u00eb Medvegj\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb zbrazur. Efektet jan\u00eb dramatike: mij\u00ebra shqiptar\u00eb pa dokumente n\u00eb Kosov\u00eb, mij\u00ebra t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb shp\u00ebrndar\u00eb n\u00eb diaspor\u00eb, dhe nj\u00eb komunitet q\u00eb p\u00ebrballet me munges\u00eb sh\u00ebrbimesh bazike dhe perspektive p\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb.<\/p>\n\n\n\n
P\u00ebrve\u00e7 veprimtaris\u00eb politike dhe aktivizmit shoq\u00ebror, Salihu vendosi t\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb hapa konkret\u00eb n\u00eb fush\u00ebn ekonomike. Ai themeloi kompanin\u00eb \u201cMedinvest\u201d, duke rind\u00ebrtuar fabrik\u00ebn e braktisur t\u00eb tekstilit \u201cNitex\u201d n\u00eb Medvegj\u00eb. Ky investim industrial, i pari n\u00eb gjysm\u00ebshekullin e fundit, ka p\u00ebr q\u00ebllim t\u00eb pun\u00ebsoj\u00eb mbi 100 pun\u00ebtor\u00eb dhe t\u00eb prodhoj\u00eb \u00e7orape p\u00ebr tregun evropian dhe amerikan. Fabrika ofron mund\u00ebsi reale p\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb dhe krijon alternativ\u00eb ndaj eksodit, duke u shnd\u00ebrruar n\u00eb nj\u00eb simbol t\u00eb shpres\u00ebs dhe zhvillimit lokal. P\u00ebr Salihun, investimi n\u00eb vendlindje \u00ebsht\u00eb m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm se \u00e7do mund\u00ebsi jasht\u00eb saj; kjo fabrik\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb prodhimi, por nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u00eb ruajtur jet\u00ebn dhe shpres\u00ebn n\u00eb Medvegj\u00eb.<\/p>\n\n\n\n
Veprimtaria e Muharrem Salihut ka nj\u00eb simbolik\u00eb t\u00eb fuqishme: si politikan dokumenton padrejt\u00ebsin\u00eb, si aktivist e b\u00ebri t\u00eb njohur n\u00eb aren\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare, dhe si investitor krijon kushte p\u00ebr zhvillim dhe q\u00ebndrueshm\u00ebri. Ai shihet jo vet\u00ebm si d\u00ebshmitar i padrejt\u00ebsive, por edhe si nj\u00eb njeri q\u00eb ofron zgjidhje konkrete dhe vizion t\u00eb qart\u00eb p\u00ebr komunitetin e tij.<\/p>\n\n\n\n
Biografia e tij \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pasqyr\u00eb e qart\u00eb e realitetit shqiptar n\u00eb Lugin\u00ebn e Preshev\u00ebs: nj\u00eb komunitet q\u00eb p\u00ebrballet me spastrimin etnik digjital, nj\u00eb politik\u00eb q\u00eb mohon t\u00eb drejt\u00ebn p\u00ebr ekzistenc\u00eb dhe nj\u00eb rezistenc\u00eb q\u00eb bashkon politik\u00ebn, shoq\u00ebrin\u00eb civile dhe ekonomin\u00eb. Mesazhi i Muharrem Salihut \u00ebsht\u00eb i thjesht\u00eb, por i fuqish\u00ebm: e ardhmja e shqiptar\u00ebve n\u00eb Serbi nuk nd\u00ebrtohet mbi harres\u00eb ose retorik\u00eb, por mbi drejt\u00ebsi, rikthim t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb mohuara dhe mbi nj\u00eb kujtes\u00eb q\u00eb nuk pranon t\u00eb fshihet.<\/p>\n\n\n\n
Punim i shkruar nga shkrimtari i shum\u00eb veprave t\u00eb botuara, opinionist dhe autor i dy katalog\u00ebve mbi veshjen tradicionale t\u00eb Medvegj\u00ebs, \u00ebsht\u00eb edhe autor i librave \u201cShqiptar\u00ebt e Medvegj\u00ebs n\u00ebp\u00ebr shekuj\u201d \u2013 v\u00ebllimi 1 dhe 2, Rrahman Hyseni<\/strong><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Muharrem Salihu \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga figurat m\u00eb t\u00eb spikatura t\u00eb shqiptar\u00ebve t\u00eb Medvegj\u00ebs, nj\u00eb em\u00ebr q\u00eb lidhet ngusht\u00eb me rezistenc\u00ebn ndaj pasivizimit administrativ dhe me p\u00ebrpjekjet p\u00ebr zhvillim ekonomik dhe social n\u00eb Lugin\u00ebn e Preshev\u00ebs. Ai p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb model t\u00eb rrall\u00eb t\u00eb bashkimit t\u00eb tri dimensioneve: politik\u00ebs, shoq\u00ebris\u00eb civile dhe ekonomis\u00eb, duke e b\u00ebr\u00eb veprimtarin\u00eb…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4382,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-5435","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kronika"],"yoast_head":"\n