V\u00ebllimi i Profesor Isak Shem\u00ebs p\u00ebr Profesor Idriz Ajetin \u00ebsht\u00eb i pazakonsh\u00ebm p\u00ebr historin\u00eb e p\u00ebrgatitjes dhe p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn se si \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgatitur. Ajo ka filluar n\u00eb rrethana mjaft t\u00eb v\u00ebshtira, si nj\u00eb iniciativ\u00eb individuale e kolegjiale p\u00ebr mbajtjen e nj\u00eb tryeze n\u00eb vendlindjen e Profesor Ajetit, t\u00eb cil\u00ebs i ka prir\u00eb Profesor Isak Shema. Tryeza qe mbajtur pastaj si nj\u00eb tribun\u00eb popullore, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn an\u00eb pat\u00ebn marr\u00eb pjes\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb num\u00ebr simbolik i studiuesve e n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr nj\u00eb num\u00ebr shum\u00eb i madh i qytetar\u00ebve t\u00eb Medvegj\u00ebs dhe Lugin\u00ebs s\u00eb Preshev\u00ebs. Idriz Ajeti (100 vjetori i lindjes) veprimtaria arsimore, kulturore dhe shkencore. P\u00ebrgatiti Prof. dr. Isak Shema. Redaksia: Prof. dr. Isak Shema, Prof. dr. Bahtijar Kryeziu, Prof. dr. Begzad Baliu). Botoi: \u201cArtini\u201d, Prishtin\u00eb, 2024, f. 392. Prof. dr. Begzad BALIU V\u00ebllimi i Profesor Isak Shem\u00ebs p\u00ebr Profesor Idriz Ajetin \u00ebsht\u00eb i pazakonsh\u00ebm p\u00ebr historin\u00eb e p\u00ebrgatitjes…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4255,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-4254","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kronika"],"yoast_head":"\n
Pas mbledhjes s\u00eb kumtesave v\u00ebllimi i tyre ishte mjaft modest, por Profesori nuk mund t\u00eb linte iniciativ\u00ebn \u201cn\u00eb gjysm\u00eb t\u00eb rrug\u00ebs\u201d, prandaj vendosi q\u00eb ta p\u00ebrplot\u00ebsonte at\u00eb koh\u00eb pas kohe, n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn e tij dhe me ndihm\u00ebn e miqve t\u00eb tij e t\u00eb Profesor Ajetit. M\u00eb takoi edhe mua ta ndihmoj\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb rrug\u00ebtim: me studime, me dokumente, me t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb reja nga Arkivi i Profesor Ajetit, me dor\u00ebshkrime t\u00eb reja etj., deri aty se kjo vep\u00ebr t\u00eb mos ishte thjesht nj\u00eb v\u00ebllim modest i nj\u00eb tryeze po nj\u00eb trash\u00ebgimi e pasur e Profesorit dhe p\u00ebr Profesorin. I takoi edhe Profesor Bahtijar Kryeziut q\u00eb t\u00eb p\u00ebrzgjedht\u00eb tekste p\u00ebrfaq\u00ebsuese t\u00eb Profesor Ajetit p\u00ebr nj\u00eb kapitull m\u00eb vete.
V\u00ebllimi i Profesor Isak Shem\u00ebs, Idriz Ajeti (100 vjetori i lindjes) veprimtaria arsimore, kulturore dhe shkencore, p\u00ebrb\u00ebhet nga gjasht\u00eb pjes\u00eb, secila me specifikat, t\u00eb cilat m\u00eb par\u00eb se sa ta dallojn\u00eb, n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb e pasurojn\u00eb t\u00ebr\u00ebsin\u00eb e personalitetit t\u00eb tij, t\u00eb vepr\u00ebs s\u00eb tij dhe t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb tij.
Pas nj\u00eb Parath\u00ebnieje, q\u00eb m\u00eb par\u00eb se nj\u00eb tekst i autori \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shkrirje e tekstit t\u00eb Profesor Shem\u00ebs me nj\u00eb fjalim t\u00eb Profesor Ajetit, mbajtur n\u00eb 100-vjetorin e lindjes (2017) n\u00eb ASHAK, p\u00ebr t\u00eb vazhduar me kumtesat e lexuara n\u00eb Konferenc\u00ebn shkencore Akademik Idriz Ajeti (100-vjetori i lindjes), Medvegj\u00eb, 7 n\u00ebntor 2017.
Kumtesave ju prin\u00eb Fjala p\u00ebrsh\u00ebndet\u00ebse e Kryetarit t\u00eb k\u00ebshillit organizues Xhemaludin Salihut, p\u00ebr t\u00eb vazhduar me kumtes\u00ebn e Profesor Isak Shem\u00ebs, mbi veprimtarin\u00eb arsimore, kulturore dhe shkencore t\u00eb Akademik Idriz Ajetit, si dhe me nj\u00eb tekst posa\u00e7\u00ebrisht t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb mbi kontributin shkencor t\u00eb Profesor Ajetit n\u00eb kongreset e Asociacionit Nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb Studimeve t\u00eb Evrop\u00ebs Jug-Lindore. Teksti shum\u00ebplan\u00ebsh i Profesor Shem\u00ebs p\u00ebr ndihmesat e Profesor Ajetit n\u00eb fush\u00eb t\u00eb shkenc\u00ebs, arsimit e kultur\u00ebs p\u00ebrmbyllet me nj\u00eb studim p\u00ebrfaq\u00ebsues n\u00eb dijen e Profesor Ajetit mbi marr\u00ebdh\u00ebniet gjuh\u00ebsore sllavo-shqiptare, t\u00eb dh\u00ebnat p\u00ebr programet e k\u00ebtyre kongreseve, dokumentet, materialet shoq\u00ebruese, dor\u00ebshkrimet dhe madje fotografit\u00eb.
Kumtesa e dyt\u00eb \u00ebsht\u00eb ajo e Begzad Baliut, e cila merret me kontributin e Profesor Ajetit n\u00eb fush\u00eb t\u00eb onomastik\u00ebs. Fjala \u00ebsht\u00eb p\u00ebr nj\u00eb sintez\u00eb n\u00eb fush\u00eb t\u00eb onomastik\u00ebs n\u00eb t\u00eb cilin ndihmesa e Profesor Ajetit n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb \u00ebsht\u00eb par\u00eb n\u00eb rrafshin diakronik p\u00ebrkat\u00ebsisht n\u00eb boshtin vertikal: antikiteti, mesjeta dhe koha e re. N\u00eb vazhdim \u00ebsht\u00eb botuar kumtesa e Prof. dr. Berton Sylejmanit, e cila sjell t\u00eb dh\u00ebna shteruese p\u00ebr botimet shkencore t\u00eb Profesor Ajetit n\u00eb shtypin ditor, shkencor dhe konferencat e organizuara n\u00eb Shkup e institucionet e atjeshme.
Ndihmes\u00ebs s\u00eb Profesor Ajetit i kthehet edhe nj\u00ebher\u00eb Prof. dr. Bahtijar Kryeziu. Njoh\u00ebs i thell\u00eb i onomastik\u00ebs, Profesor Bahtijar Kryeziu ka sjell\u00eb nj\u00eb korpus shterues t\u00eb gjith\u00eb pun\u00ebs s\u00eb Profesor Ajetit, ka b\u00ebr\u00eb sintez\u00ebn e tyre, i ka analizuar ato n\u00eb kontekstin e dijes s\u00eb koh\u00ebs n\u00eb studimet shqiptare dhe rajonale dhe ka p\u00ebrmbledhur rezultatet e tyre jo vet\u00ebm n\u00eb kontekst t\u00eb pun\u00ebs s\u00eb Profesor Ajetit po edhe dijes s\u00eb p\u00ebrgjithshme albanologjike dhe madje ballkanologjike.
Prof. dr. Naile Mala-Imami, e ka sjell\u00eb k\u00ebrkimin e saj n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn prej fushave themelore t\u00eb dijes s\u00eb Profesor Ajetit. Fjala \u00ebsht\u00eb p\u00ebr ndihmes\u00ebn e tij n\u00eb fush\u00eb t\u00eb dialektologjis\u00eb, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn Profesor Ajeti \u00ebsht\u00eb konsideruar edhe bardi i saj, jo vet\u00ebm n\u00eb kontekstin historik e diakronik po edhe sociolinguistik e etnolinguistik. Prof. Imami, njoh\u00ebse e thell\u00eb jo vet\u00ebm e gjuh\u00ebsis\u00eb shqiptare po edhe asaj serbe ka mundur t\u00eb b\u00ebj\u00eb edhe krahasime t\u00eb panjohura n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim, kryesisht n\u00eb kontekst t\u00eb k\u00ebrkimeve t\u00eb Profesor Ajetit dhe analizave t\u00eb tij.
Serin\u00eb e sintezave t\u00eb Profesor Ajetit n\u00eb fush\u00eb t\u00eb gjuh\u00ebsis\u00eb dhe dijeve t\u00eb saj, par\u00eb edhe n\u00eb kontekst t\u00eb gjuh\u00ebve fqinje, ballkanistik\u00ebs e gjuh\u00ebsis\u00eb s\u00eb p\u00ebrgjithshme e p\u00ebrmbyll studimi i dr. Faton Krasniqit mbi ndihmes\u00ebn e Prof. Ajetit n\u00eb fush\u00eb t\u00eb albanologjis\u00eb, si nj\u00eb pasardh\u00ebs i atij trungu shekullor q\u00eb \u00ebsht\u00eb krijuar edhe n\u00eb p\u00ebrmasat evropiane t\u00eb gjuh\u00ebsis\u00eb edhe n\u00eb raport me zhvillimet e brendshme t\u00eb k\u00ebsaj dijeje. Po n\u00eb k\u00ebt\u00eb rrjedh\u00eb mund t\u00eb thuhet q\u00ebndron edhe nj\u00eb tekst tjet\u00ebr i k\u00ebsaj natyre, ai i Fatlum Hetemit p\u00ebr ndihmes\u00ebn e Profesor Ajetit n\u00eb fush\u00eb t\u00eb arsimit, par\u00eb n\u00eb kontekst t\u00eb kujtimeve dhe vler\u00ebsimeve t\u00eb bashk\u00ebkoh\u00ebsve.
Tekstet e k\u00ebsaj tryeze i p\u00ebrmbyllin artikujt e Rrahman Hysenit, Rexhep Abazit, Gani Krasniqit dhe Dalip Greces. I pari portretin e Profesor Ajetit e v\u00ebshtron n\u00eb kontekstin e burrave t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb kombit, i dyti n\u00eb kontekst t\u00eb dit\u00eblindjes shekullore t\u00eb tij, i treti n\u00eb raport me simbolin e gjuh\u00ebs letrare dhe i fundit, me nj\u00eb sh\u00ebnim rasti n\u00eb gazet\u00ebn \u201cDielli\u201d p\u00ebr organizimin e k\u00ebsaj tryeze. Megjith\u00ebse n\u00eb pamje t\u00eb par\u00eb ata jan\u00eb artikuj p\u00ebrgjith\u00ebsies, mund t\u00eb thuhet se vler\u00ebsimi i tyre dhe nderimi p\u00ebr Profesor Ajetin \u00ebsht\u00eb nderim p\u00ebr personalitetin, q\u00eb gjuh\u00ebn shqipe e ka b\u00ebr\u00eb monument t\u00eb kombit.
N\u00eb pjes\u00ebn e dyt\u00eb t\u00eb k\u00ebtij v\u00ebllimi jan\u00eb botuar gjasht\u00eb studime t\u00eb Profesor Idriz Ajetit, t\u00eb cilat mund t\u00eb thuhet se p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb gjasht\u00eb shtylla t\u00eb l\u00ebvrimit dhe dijes s\u00eb tij n\u00eb fush\u00eb t\u00eb albanologjis\u00eb. Profesor Idriz Ajeti ka botuar shum\u00eb studime me karakter biografik p\u00ebr ndihmes\u00ebn e albanolog\u00ebve, ballkanolog\u00ebve e evropanist\u00ebve, nd\u00ebrsa k\u00ebtu \u00ebsht\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb kryeartikulli i tij p\u00ebr m\u00eb t\u00eb madhin linguist t\u00eb shqipes, Profesor Eqrem \u00c7abejin; Profesor Ajeti ka hulumtuar si projekt t\u00eb par\u00eb t\u00eb tij p\u00ebr disertacionin e doktorat\u00ebs \u201cT\u00eb folmen e arbnesh\u00ebve t\u00eb Zar\u00ebs\u201d, nd\u00ebrsa kjo ishte edhe monografia e tij re par\u00eb, prandaj \u00ebsht\u00eb botuar nj\u00eb nga kapitujt m\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb tij mbi prejardhjen e arbnesh\u00ebve t\u00eb Zar\u00ebs dhe lidhjet e tyre me truallin e lasht\u00eb; Profesor Ajeti ka shkruar nj\u00eb jet\u00eb t\u00eb t\u00ebr\u00eb p\u00ebr raportet nd\u00ebrmjet shqipes dhe gjuh\u00ebve fqinje sidomos p\u00ebr periudh\u00ebn mesjetare sa e b\u00ebn at\u00eb bardin e k\u00ebtyre studime n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn ballkanike p\u00ebr dy arse: e para, sepse ia ktheu shum\u00eb fjal\u00eb e toponime shqipes, t\u00eb cilat m\u00eb par\u00eb konsideroheshin sllave dhe e dyta, sepse identifikoi shum\u00eb fjal\u00eb, toponime e antroponime t\u00eb shqipes n\u00eb gjuh\u00ebt fqinje, sidomos te sllav\u00ebt e jugut, hap\u00ebsir\u00ebn mesjetare t\u00eb Malit t\u00eb Zi, Bosnj\u00ebs dhe Kroacis\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb rrjedh\u00eb, n\u00eb k\u00ebt\u00eb v\u00ebllim \u00ebsht\u00eb botuar nj\u00eb studim p\u00ebrfaq\u00ebsues i k\u00ebsaj natyre \u201cShqipja dhe gjuh\u00ebt fqinje\u201d.
N\u00eb jet\u00ebn shkencore t\u00eb nj\u00eb krijuesi shpesh identifikohen studime p\u00ebr thell\u00ebsin\u00eb e studimit t\u00eb tyre dhe studime p\u00ebr p\u00ebrmas\u00ebn e ndikimit t\u00eb tyre n\u00eb shoq\u00ebri. I pari, identifikohet p\u00ebr pesh\u00ebn dhe jet\u00ebgjat\u00ebsin\u00eb e tyre, nd\u00ebrsa i dyti p\u00ebr diskursin e komunikimit dhe ndikimin n\u00eb shoq\u00ebri. E till\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe vepra shkencore e intelektuale e Idriz Ajetit. N\u00ebse studimet e tij n\u00eb fush\u00eb t\u00eb dialektologjis\u00eb karakterizohen p\u00ebr ve\u00e7antin\u00eb dhe thell\u00ebsin\u00eb e studimeve n\u00eb rrafshin diakronik dhe jan\u00eb shkruar disa monografi, studimet n\u00eb fush\u00eb t\u00eb shqipes standarde dhe historis\u00eb s\u00eb gjuh\u00ebs jan\u00eb vet\u00ebm disa sinteza dhe artikuj p\u00ebrgjith\u00ebsues, por ndikimi i tyre n\u00eb jet\u00ebn politike dhe kulturore \u00ebsht\u00eb posa\u00e7\u00ebrisht i madh. Nj\u00eb artikulli i k\u00ebsaj natyre \u00ebsht\u00eb kumtesa e lexuar n\u00eb Beograd me titull \u201cOrigjina ilire e gjuh\u00ebs shqipe\u201d(1982) e cila pati nxitur diskutime dhe polemika t\u00eb gj\u00ebra n\u00eb shtypin serb, duke p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebtu edhe k\u00ebrc\u00ebnimet e individ\u00ebve dhe grupeve t\u00eb caktuara.
N\u00eb jet\u00ebn komb\u00ebtare t\u00eb popullit shqiptar, Profesor Idriz Ajeti ka dh\u00ebn\u00eb shum\u00eb kontribute nga fusha e arsimit, kultur\u00ebs, shkenc\u00ebs dhe gjuh\u00ebsis\u00eb n\u00eb ve\u00e7anti, por n\u00ebse kjo vler\u00eb i vendoset n\u00eb kontekst t\u00eb ngritjes nacionale t\u00eb popullit shqiptar, at\u00ebher\u00eb ndihmesa e tij n\u00eb fush\u00eb t\u00eb standardizimit t\u00eb shqipes, merr vler\u00ebsimin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb edhe arsyeja pse n\u00eb k\u00ebt\u00eb korpus tekstesh, z\u00eb vend edhe trajtesa e lavdishme e botuar n\u00eb prag t\u00eb mbajtjes s\u00eb Konsult\u00ebs s\u00eb Prishtin\u00ebs me titull \u201cRruga e formimit t\u00eb gjuh\u00ebs letrare shqipe\u201d.
Korpusi i studimeve t\u00eb zgjedhura, n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuese t\u00eb Profesor Idriz Ajetit, mbyllet me nj\u00eb trajtes\u00eb \u201cP\u00ebr ngritjen e kultur\u00ebs s\u00eb gjuh\u00ebs\u201d. N\u00eb tekstet mendore, shkencore, kulturore e intelektuale, kishte shum\u00eb aspekte, t\u00eb cilat i lakmonin bashk\u00ebkoh\u00ebsit e tij, e ato jan\u00eb fjal\u00ebt, resemantizimi i fjal\u00ebsit popullor, nj\u00eb tradit\u00eb kjo e filluar q\u00eb n\u00eb vitet \u201930 dhe e vazhduar edhe m\u00eb von\u00eb nga bard\u00ebt e gjuh\u00ebsis\u00eb shqiptare. Sikur e ka theksuar Adem Dema\u00e7i n\u00eb vepr\u00ebn e tij \u201cDashuria e kuantike e Filanit\u201d, Profesor Ajeti kishte nj\u00eb afri t\u00eb pazakont\u00eb me tekstet e Ernest Koliqit dhe sikur do ta provoj edhe un\u00eb nj\u00eb dit\u00eb, Profesor Ajeti ka vjel\u00eb gjat\u00eb dhe shum\u00eb nga tekstet letrare e eseistike t\u00eb Koliqit n\u00eb revist\u00ebn autoritative t\u00eb koh\u00ebs \u201cShenjzat\u201d. Nj\u00eb an\u00eb tjet\u00ebr posa\u00e7\u00ebrisht e ve\u00e7ant\u00eb e kultur\u00ebs letrare t\u00eb Profesor Ajetit ishte kultura e shkrimit, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn ka madje shum\u00eb anekdota.
N\u00eb pjes\u00ebn e tret\u00eb jan\u00eb botuar nj\u00eb cik\u00ebl studimesh t\u00eb viteve t\u00eb fundit p\u00ebr Profesor Idriz Ajetin. Ato hapen me nj\u00eb sintez\u00eb tipike t\u00eb Profesor Besim Bokshit p\u00ebr t\u00eb folmen e arbnesh\u00ebvet t\u00eb Zar\u00ebs n\u00eb monografin\u00eb e Profesor Ajetit; nj\u00eb studim t\u00eb pazakonsh\u00ebm t\u00eb Profesor Xhevat Lloshit p\u00ebr etimologjit\u00eb e shqipes, mb\u00ebshtetur n\u00eb leximet e vepr\u00ebs s\u00eb Idriz Ajetit; studimin e Profesor Bardhyl Demirajt p\u00ebr \u201ckosovarin q\u00eb unifikoi shqipen standarde\u201d; sprov\u00ebn e Profesoresh\u00ebs Shefkije Islamaj p\u00ebr Idriz Ajetin dhe arritjet m\u00eb t\u00eb mira t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb tij, p\u00ebr t\u00eb cilat Profesor Ajeti ka dh\u00ebn\u00eb ndihmes\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb; sintez\u00ebn e Prof. dr. Qemal Muratit p\u00ebr dimensionin akademik dhe njer\u00ebzor t\u00eb Profesor Ajetit, par\u00eb n\u00eb disa rrafshe t\u00eb jet\u00ebs dhe vepr\u00ebs s\u00eb tij; studimin themeltar t\u00eb Profesor Rami Memushajt p\u00ebr konceptet komb\u00ebtare dhe shkencore t\u00eb Profesor Ajetit n\u00eb planifikimin gjuh\u00ebsor t\u00eb shqipes n\u00eb trojet shqiptare t\u00eb ish-Jugosllavis\u00eb, me theks t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb periudh\u00ebn 1945-1972; informacionin e zgjeruar p\u00ebr laurimin e Profesor Ajetit me \u00c7mimin \u201cAleksand\u00ebr Stip\u00e7eviq\u201d n\u00eb Kolegjin Iliria n\u00eb Prishtin\u00eb; si dhe hulumtimin e dokumentuar t\u00eb Begzad Baliut p\u00ebr tri dit\u00eblindjet e Profesor Ajetit.
N\u00eb pjes\u00ebn e kat\u00ebrt t\u00eb k\u00ebtij v\u00ebllimi jan\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb intervistat, bisedat dhe bibliografia e Profesor Ajetit. P\u00ebr Profesor Ajetin jan\u00eb botuar shum\u00eb v\u00ebllime t\u00eb p\u00ebrzgjedhura tematike e shkencore, po nj\u00eb v\u00ebllim e nj\u00eb p\u00ebrmbledhje t\u00eb till\u00eb p\u00ebrmbajtjesore e tematike, si ky me intervista nuk e kishim, prandaj kjo pjes\u00eb e vepr\u00ebs prej rreth 100 faqesh p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb interes t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb autor\u00ebsh e temash. Korpusit t\u00eb teksteve t\u00eb k\u00ebsaj pjese i prin\u00eb intervista e par\u00eb e Profesor Ajetit dh\u00ebn\u00eb gazetarit e kritikut Vehap Shita, p\u00ebr gazet\u00ebn e Prishtin\u00ebs \u201cRilindja\u201d, vet\u00ebm pak dit\u00eb pas mbrojtjes s\u00eb tem\u00ebs s\u00eb doktorat\u00ebs n\u00eb Universitetin e Beogradit (1958). M\u00eb tej botohet nj\u00eb intervist\u00eb ekskluzive dh\u00ebn\u00eb gazetarit t\u00eb kultur\u00ebs Syl\u00eb Osmanaj p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrditshmen \u201cRilindja\u201d (2004), n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn gjer\u00ebsisht jan\u00eb analizuar shum\u00eb probleme t\u00eb karakterit shkencor, metodologjik, gjuh\u00ebsor, historik e kulturor t\u00eb nj\u00eb periudhe prej rreth nj\u00eb shekulli. M\u00eb tej botohet si nj\u00eb referenc\u00eb artikulli p\u00ebrkujtimor i Bexhet Hasanit p\u00ebr shkenc\u00ebtarin erudit e faqendritur, p\u00ebr t\u00eb vazhduar p\u00ebrs\u00ebri me nj\u00eb intervist\u00eb shum\u00eb t\u00eb pasur, historike e aktualizuese, kritike e polemizuese, personale e institucionale, identifikuese e gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse, me gazetarin Smajl Smaka p\u00ebr gazet\u00ebn \u201cTelegraf\u201d, t\u00eb vitit 2011.
Ndoshta intervista me portalin \u201cPresheva jon\u00eb\u201d nuk do ta kishte p\u00ebrmas\u00ebn q\u00eb ka sikur Profesor Ajeti, n\u00eb nj\u00eb mosh\u00eb shum\u00eb t\u00eb shtyre, p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb t\u00eb mos fliste p\u00ebr tema krejt\u00ebsisht politike, p\u00ebr tema ditore me t\u00eb cilat merreshin pothuajse t\u00eb gjith\u00eb: politikan\u00ebt, shkenc\u00ebtar\u00ebt, intelektual\u00ebt, gazetar\u00ebt e qytetar\u00ebt. N\u00eb k\u00ebt\u00eb intervist\u00eb ai flet p\u00ebr trash\u00ebgimin\u00eb historike e p\u00ebr gjendjen aktuale n\u00eb Medvegj\u00eb e Lugin\u00eb t\u00eb Preshev\u00ebs. At\u00eb e ka mbar\u00ebshtruar n\u00eb tri pjes\u00eb: biografia kronologjike e jet\u00ebs dhe vepr\u00ebs s\u00eb tij, ndihmes\u00ebn e tij shkencore, si dhe pik\u00ebpamjet e tij p\u00ebr gjendjen aktuale n\u00eb Lugin\u00ebn e Preshev\u00ebs. Po n\u00eb k\u00ebt\u00eb rrjedh\u00eb botohet edhe nj\u00eb tekst me karakter informativ mbi sh\u00ebnimin e 100-vjetorit t\u00eb lindjes s\u00eb Idriz Ajetit n\u00eb Shqip\u00ebri p\u00ebrgatitur nga Dalip Greca n\u00eb gazet\u00ebn \u201cDielli\u201d t\u00eb Amerik\u00ebs.
N\u00eb serin\u00eb e bisedave me Profesor Ajetin botohet nj\u00eb intervist\u00eb e dokumentuar shkencore e Begzad Baliut me theks t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb kujtimet e tij me Profesor \u00c7abejin, sh\u00ebnimi i Sevdail Hysenit p\u00ebr Konferenc\u00ebn shkencore n\u00eb Medvegj\u00eb kushtuar Profesor Ajetit, nj\u00eb bised\u00eb e p\u00ebrzem\u00ebrt e Profesor Isak Shem\u00ebs me Profesor Ajetin, nj\u00eb tekst i Jonuz Fetahut p\u00ebr nj\u00eb vizit\u00eb t\u00eb shoqat\u00ebs humanitare \u201cMedvegja\u201d n\u00eb familjen e Profesor Ajetit etj., prej t\u00eb cilave sigurisht krijohet nj\u00eb pamje mjaft e plot\u00eb p\u00ebr jet\u00ebn dhe vepr\u00ebn e tij, p\u00ebr kujtimet e tij, p\u00ebr rrethet shkencore n\u00eb t\u00eb cilat ka jetuar, p\u00ebr miqt\u00eb me t\u00eb cil\u00ebt ka komunikuar, p\u00ebr literatur\u00ebn q\u00eb ka konsultuar, p\u00ebr vlerat kulturore, arsimore e shkencore q\u00eb ka krijuar etj.
V\u00ebllimi Idriz Ajeti (100 vjetori i lindjes) veprimtaria arsimore, kulturore dhe shkencore, p\u00ebrmbyllet me nj\u00eb bibliografi shteruese e p\u00ebrshkruese, m\u00eb t\u00eb plot\u00ebn, t\u00eb botuar ndonj\u00ebher\u00eb, p\u00ebr vepr\u00ebn intelektuale, mendore e shkencore t\u00eb Profesor Idriz Ajetin, n\u00eb rreth 50 faqe. Nd\u00ebrsa m\u00eb tej nj\u00eb bibliografi po kaq e ve\u00e7ant\u00eb dhe e plot\u00eb e Profesor Isak Shem\u00ebs.
Botimi i k\u00ebtij v\u00ebllimi m\u00eb par\u00eb se sa nj\u00eb projekt besoj lexuesit dhe njoh\u00ebsit e raporteve nd\u00ebrmjet Profesor Ajetit dhe Profesor Isak Shem\u00ebs jan\u00eb t\u00eb ve\u00e7anta, p\u00ebr t\u00eb theksuar gjithashtu se t\u00eb ve\u00e7anta ishin edhe raportet e Profesor Ajetit me an\u00ebtar\u00ebt e redaksis\u00eb s\u00eb librit Profesor Bahtijar Kryeziun dhe Begzad Baliun.
E para, Profesor Ajeti dhe Shema ishin profesor\u00eb universitar\u00eb dhe miq t\u00eb nj\u00eb periudhe para themelimit t\u00eb Universitetit t\u00eb Prishtin\u00eb; p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb gjysm\u00eb shekulli ata ishin bard\u00ebt m\u00eb tipik t\u00eb zhvillimit t\u00eb gjuh\u00ebs dhe let\u00ebrsis\u00eb n\u00eb ve\u00e7anti dhe arsimit shqip n\u00eb Kosov\u00eb, n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi; ata mb\u00ebshtet\u00ebn nj\u00ebri-tjetrin shum\u00eb gjat\u00eb kalimit t\u00eb kap\u00ebrcyellit t\u00eb madh historik nga periudha dogmatizmit rankoviqist n\u00eb periudh\u00ebn e autonomis\u00eb s\u00eb viteve \u201970; ata ishin miq dhe t\u00eb mb\u00ebshtetur n\u00eb nj\u00ebri-tjetrin edhe n\u00eb dit\u00ebt e v\u00ebshtira t\u00eb diferencimit politik pas demonstratave t\u00eb vitit 1981; ata ishin miq dhe konsultuan nj\u00ebri-tjetrin n\u00eb betej\u00ebn e madhe t\u00eb mbrojtjes s\u00eb teksteve shkollore n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe nga p\u00ebrpjekja e Beogradit p\u00ebr t\u2019i pastruar ato nga shkrimtar\u00ebt m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe dhe jugosllavizimin e tyre me shkrimtar\u00eb serb\u00eb, maqrdonas, slloven\u00eb, malazez\u00eb, boshnjak\u00eb etj.; megjith\u00ebse Profesor Ajeti shkoi n\u00eb pension t\u00eb merituar, Profesor Shema kurr\u00eb nuk pushoi s\u00eb prituri n\u00eb Fakultetin Filologjik e s\u00eb p\u00ebrcjelli deri n\u00eb prag t\u00eb Fakultetit, deri te taksi, e madje deri n\u00eb sht\u00ebpi, sa her\u00eb e sillte puna q\u00eb Profesor Ajeti t\u00eb kthente n\u00eb Fakultet p\u00ebr arsye nga m\u00eb t\u00eb ndryshmet, e ato nuk ishin t\u00eb rralla. A \u00ebsht\u00eb e rastit prandaj pse p\u00ebrkushtimi i tij p\u00ebr realizimin e k\u00ebtij projekti ishte posa\u00e7\u00ebrisht i madh dhe ve\u00e7an\u00ebrisht i suksessh\u00ebm.
E dyta, sepse an\u00ebtari i dyt\u00eb i redaksis\u00eb Profesor Bahtijar Kryeziu ishte student i tij, i diplomuar, i magjistruar n\u00eb Prishtin\u00ebs dhe i doktoruar n\u00eb Tiran\u00eb n\u00ebn mentorimin e tij, i propozuar p\u00ebr an\u00ebtar n\u00eb Akademin\u00eb e Shkencave dhe Arteve t\u00eb Kosov\u00ebs me n\u00ebnshkrimin dhe vler\u00ebsimin e tij; autor i dhjet\u00ebra studimeve p\u00ebr Profesor Ajetin e vepr\u00ebn e tij; bashkautor i nj\u00eb v\u00ebllimi me studime kushtuar Profesor Ajetit dhe i paraqitjes s\u00eb tij n\u00eb disa konferenca shkencore. A \u00ebsht\u00eb e rastit q\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb v\u00ebllim n\u00eb p\u00ebrzgjedhjen e tij, jan\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb studime p\u00ebrfaq\u00ebsuese, q\u00eb d\u00ebshmojn\u00eb m\u00eb s\u00eb miri kulmet e arritjeve t\u00eb Profesor Ajetit n\u00eb gjuh\u00ebsin\u00eb shqiptare.
E treta, autori i k\u00ebtij teksti ishte student i Profesor Ajetit, i propozuari i tij p\u00ebr An\u00ebtar t\u00eb Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave dhe Arteve t\u00eb Kosov\u00ebs, bashk\u00ebpun\u00ebtor i tij, mik sht\u00ebpie, trash\u00ebgimtar i arkivit dhe bibliotek\u00ebs s\u00eb tij personale dhe i autorizuar q\u00eb t\u00eb shkruaj biografin\u00eb jet\u00ebsore dhe shkencore t\u00eb tij. A \u00ebsht\u00eb e rastit q\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb v\u00ebllim jan\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb disa studime, bibliografia shteruese dhe disa dokumente, t\u00eb cilat kan\u00eb mundur t\u00eb gjenden vet\u00ebm n\u00eb arkivin personal t\u00eb Profesor Ajetit, tani pasuri e trash\u00ebguar e jona.
Prishtin\u00eb, m\u00eb 3 mars 2025<\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/medvegjasot.com\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/IMG_4639-804x1024.jpeg\")
<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"